بيالا ، چون تو روح و وجدان ندارى و در حضور خداوند مرده محسوب مىشوى اطاعت كن . » « 1 » پس مىبينيم وضع بين دانشمندان و رجال دينى در كشورهاى غربى از جنبهء مخالفت و بدشمردن يكديگر از چه قرار است . مىبينيد چگونه ناراحتى از خلال نوشته‌هاى آنان تراوش مىكند . اما در اسلام هيچيك از اين مشكلات وجود ندارد . دانشمندان در اسلام از هر طبقه كه باشند مورد احترامند . خداوند مىفرمايد : « يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ . » يا : « هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ » ( خداوند درجهء كسانى از شما را كه ايمان آورده‌اند و كسانى را كه به آنان دانش داده شده است بالا مىبرد - سورهء مجادله - آيهء 11 ) و ( آيا كسانى كه ميدانند ، با آنان كه نمىدانند برابرند ؟ سورهء زمر - آيهء 9 ) ممكن است بپرسند : آيا در اسلام چيزى كه با دانش معارض باشد نيست ؟ در پاسخ مىتوان گفت : چرا ، اسلام با بعضى از فرضيّه‌ها و نظريه‌ها كه هنوز به درجهء حقيقت علمى ثابت نشده است معارضه دارد ، اما حقايق علمى كه ثابت شده و صورت يقين دارد در اسلام معارضى ندارد . بلكه بر عكس ، اسلام آنها را تاييد مىكند و به آن نظريه‌ها زيانى نمىرساند . بسا نظريه‌ها كه صاحبان آن در صحّت آن ترديد ندارند ، و با پيشرفت علم و مطالعات جديد جنبهء توهّمى به خود گرفته است . مثلا در زمان بطلميوس ، مردم چنين مىپنداشتند كه زمين مركز جهان است و خورشيد و ماه و ستارگان سيار و

--> ( 1 ) - به « اسلام و مدنيت » تاليف فريد وجدى مراجعه شود .